This e-mail address is being protected from spambots. You need JavaScript enabled to view it.

Akışkan Yataklı Kazan Külünün Kullanım Alanları

Tarıma Elverişli Toprak Elde Edilmesi

Akışkan yataklı kazanlarda (AYK) bir yan ürün olarak ortaya çıkan kül, tarımda kullanılan kireç ve bitkiler için bazı önemli besinleri içeren gübrelerin yaptığı görevlerin büyük bir bölümünü yerine getirebilmektedir.

Ayrıca AYK külünde düşük miktarlarda bulunan demir, mangan, molibden, bor, bakır ve çinko elementlerine tarım ürünlerinin ihtiyaç duyduğu belirlenmiştir.

Arazi Islahı

Endüstriyel kullanım, taş ocağı ve madencilik çalışmaları gibi sebeplerden bozulmaya uğramış toprak yapısının tekrar kazanılması için AYK külleri kullanılmaktadır. AYK külü çimento benzeri bir yapıya sahip olduğu için, ihtiyaca uygun olarak düşük dayanımlı, ya da katkı yapılarak yüksek dayanımlı dolgu malzemesi olarak kullanılabilir.

AYK külü, çimento benzeri yapısıyla sıvı atıkların katılaştırılması için kullanılırken, bazı katkılarla sıvı atıkların etrafa sızıntısını engelleyerek endüstriyel arazilerin ıslah edilmesi ve geri kazanılmasında önemli rol alır.

Şehir katı atıklarının depolandığı yerlerde, AYK külü suyla karıştırılarak günlük olarak atıkların üstünün kapatılması için kullanılır. Bazı katkılarla beraber atıkların üstüne püskürtüldüğünde kabuksu bir tabaka oluşturarak çöp sahalarının üstünü örtmektedir.

AYK ayrıca sıvı atıkların nötralize ve stabilize edilmesinde kullanılarak arazi ıslahı ve geri kazanımına yardımcı olur.

Çimento Endüstrisi

AYK külü çimento üretiminin bir parçası olan klinker elde edilmesinde kullanılabilirken, bazı çimento çeşitlerinin üretiminde de temel malzeme olarak değerlendirilmektedir.

Dolgu Malzemesi

AYK külü yapısal dolgu malzemesi olarak kullanılabilir. Uygulama olarak AYK külünün, kazılabilir dolgu, boru yatağı, yapısal dolgu, yol taban malzemesi, kazık dolgu ve maden çukurlarının kapatılması için kullanıldığı görülmektedir.

Kendinden sertleşebilme özelliğiyle AYK külü kullanılarak, normal topraktan daha yüksek mukavemet elde edilir. Akışkan özelliği sayesinde ulaşılması zor noktalara döküldüğünde, yüksek sıkışma mukavemetine ulaşır; ayrıca, daha sonra çıkarılması gerekirse kazılarak uzaklaştırılması betondan daha kolaydır.

Atık Stabilizasyonu

Kanalizasyon atıklarının işlenmesinde, pastörizasyon ve alkali stabilizasyon için kullanılır. AYK külü, patojenlerin ve koku yapan birçok bakterinin yok edilmesi için uygun özelliklere sahiptir. Bu işlemlerin sonunda elde edilen az kokulu granüle ürün, tarımsal toprak, arazi ıslahı ve çöp sahalarının kapatılması için uygundur ve taşınması ya da araziye yayılması için özel ekipmanlara ihtiyaç duyulmaz.

AYK külünde bulunan kireç, asidik sıvı atıkların nötralize ve stabilize edildiği çeşitli işlemlerde kullanılabilir.

Sıvı emme özelliği ve çimento benzeri yapısı nedeniyle AYK külü birçok sıvı atığın katılaştırılmasında kullanılmaktadır. 

Ayrıca, AYK külünün geniş bir yelpazedeki atık çamurlarının stabilizasyonu için etkili bir malzeme olduğu bilinmektedir. AYK külünün ilave edilmesiyle çamur akışkan özelliğini kaybederken, belli miktarın üstünde kül ilavesi yapılarak betonlaşması da sağlanabilir. Külün kokuyu azaltma etkisi de gözlenmektedir.

Sonuç

Yıllar önce, AYK külü, diğer kömür kazanlarının külleri gibi atık muamelesi görmekteydi. Bugün ise AYK külü bir yan ürün sayılmakta, çoğu zaman yerine kullanıldıkları malzemelerden daha iyi sonuçlar vermektedir. AYK külü, geniş bir yelpazede büyük hacimlerde uygulama alanı bulmaktadır. Yeni kullanım alanları geliştirilmeye ve yeni kullanıcılar bulunmaya devam etmektedir. Birçok çevresel problemi çözmek için kullanılabildiği gibi, çimento endüstrisi, dolgu malzemesi, arazi ıslahı ve tarım sektöründe de bu külden yararlanılmaktadır.